Konu: Coğrafi verilerin ticari amaçla toplanması, üretilmesi, paylaşılması ve satışına ilişkin izin süreçlerinin yeniden düzenlenmesi.

14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği (“Yönetmelik”) yürürlüğe girmiştir. Yönetmelik ile coğrafi verilerin ticari amaçla toplanması, üretilmesi, paylaşılması ve satışına ilişkin izin koşulları, başvuru süreçleri, muafiyetler, veri paylaşım yükümlülükleri ve idari yaptırımlar yeniden düzenlenmiştir.

1. Coğrafi veri kavramı ve yönetmeliğin kapsamı

Coğrafi veri, belirli bir konumla ilişkili bilgileri ifade etmektedir. Binaların konumları, adresler, yollar ve ulaşım ağları, kadastro bilgileri, elektrik ve doğal gaz altyapısı ile arazi kullanımına ilişkin bilgiler coğrafi verilere örnek olarak gösterilebilir.

Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi kapsamında söz konusu veriler farklı coğrafi veri temaları altında sınıflandırılmaktadır. Yönetmelikte öngörülen izin yükümlülüğü ise Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisinde yer alan verilere ilişkin belirli ticari faaliyetleri kapsamaktadır.

Yönetmelik ayrıca kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri için hizmet alımı kapsamında yürütülen coğrafi veri toplama, üretme veya paylaşma faaliyetleri ile afet ve acil durum yönetimi kapsamında coğrafi verilerin Bakanlıkla paylaşılmasına ilişkin faaliyetleri de kapsamaktadır.

2. İzin yükümlülüğü ve başvuru süreci

Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisinde yer alan coğrafi verileri ticari faaliyetleri kapsamında toplayan, üreten, paylaşan veya satan gerçek ve tüzel kişilerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından (“Bakanlık”) izin alması gerekmektedir. İzin yükümlülüğü yabancı gerçek ve tüzel kişileri de kapsamaktadır.

İzin başvurularının ticari faaliyete başlanmadan önce Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden yapılması gerekmektedir. İzin belgeleri, Bakanlığın onayıyla bir ila beş yıl arasında geçerli olacaktır.

İzin yükümlülüğünün uygulanmasında aşağıdaki esaslar öne çıkmaktadır:

  • Şube niteliğindeki özel hukuk tüzel kişileri bakımından işletme merkezi tek bir izin almakla yükümlüdür.
  • Acente niteliğindeki özel hukuk tüzel kişileri bakımından aracılık edilen işletme merkezi tek bir izin almakla yükümlüdür.
  • Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, ilk defa ticari faaliyete başladıkları yıl içinde izin almakla birlikte cari yıl izin bedelinden muaftır.
  • Elektrik ve doğal gaz dağıtım lisansı sahipleri, dağıtım lisansına konu faaliyetleri bakımından Bakanlığın elektronik altyapısına kayıt olmak şartıyla izin yükümlülüğünden ve izin bedelinden muaftır. Verilerin lisans konusu faaliyet dışında ticari faaliyete konu edilmesi hâlinde izin ve bedel yükümlülüğü doğar.
  • Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri için yürüttükleri coğrafi veri toplama, üretme veya paylaşma faaliyetleri bakımından bedelsiz olarak izin almakla yükümlüdür. Ancak bu faaliyetler sonucunda elde edilen coğrafi verilerin ticarete konu edilmesi, satılması veya paylaşılması hâlinde izin bedelinin ödenmesi gerekir.

Yönetmelik uyarınca aşağıdaki faaliyetler izin yükümlülüğünün kapsamı dışında bırakılmıştır:

  • Fatura düzenlenmesi amacıyla adres bilgisi talep edilmesi: Fatura düzenlemek amacıyla talep edilen adres bilgileri bakımından izin alınması gerekmemektedir.
  • İşletmelerin kendi adres ve konum bilgilerini paylaşması: İşletmelerin kendi merkez, şube ve acentelerine ait adres ve konum bilgilerini internet sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında paylaşmaları izin yükümlülüğünden muaftır.

 

3. Başvuru usulü ve istenen bilgi ve belgeler 

Başvurular, ticari faaliyetin başlangıç tarihinden önce, imza atmaya yetkili kişi tarafından Bakanlığın elektronik altyapısı üzerinden yapılır. Başvuru sahibi, sürecin tamamında sunduğu bilgi ve belgelerin doğruluğundan, mevzuata uygunluğundan ve doğacak hukuki sonuçlardan sorumludur. Bakanlığın Ulusal Elektronik Tebligat Sistemine kayıtlı elektronik tebligat adresine yaptığı bildirimler, Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmiş kabul edilir.

Tüzel kişi başvurularında başlıca aşağıdaki bilgi ve belgelerin sisteme yüklenmesi veya beyan edilmesi gerekmektedir:

  • Yetkili kişi tarafından başvuru yapıldığını gösteren, Merkezi Sicil Kayıt Sistemi üzerinden alınmış sicil tasdiknamesi.
  • Faaliyete konu verilerin Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisindeki tema ve alt tema bilgileri ile veri bilgisi (metaveri).
  • Çalışma alanının kapsadığı paftalar ve alanın askerî yasak veya güvenlik bölgesinde bulunması hâlinde ilgili izin belgesi.
  • Toplama, üretme, paylaşma veya satış faaliyetlerinden hangilerinin yürütüleceğine ilişkin beyan.
  • En son hesap dönemine ait yıllık gelir veya kurumlar vergisi beyannamesi; talep edilen bir ila beş yıllık izin süresi ve UETS adresi.
  • Projede çalışacak personele ve kullanılacak araç-gereçlere ilişkin bilgiler; personelin ad-soyadı, T.C. kimlik numarası, meslek belgesi, diploma ve SGK belgesi ile araçların marka, model ve plaka bilgileri.
  • Verilerin ve bunların işlendiği bilgi sistemlerinin gizliliği, bütünlüğü, erişilebilirliği ve güvenliğine ilişkin gerekli tedbirlerin alındığını gösteren yazılı beyan.
  • Çalıştırılacak personele ait adli sicil kaydı ile faaliyet alanına göre gerekli mesleki yeterlilik veya mezuniyet belgeleri.

Başvuruda eksik bilgi veya belge bulunması hâlinde, eksikliğin bir ay içinde tamamlanması koşuluyla izin verilebilir. Eksikliğin süresinde giderilmemesi hâlinde başvuru geçersiz sayılır.

4. Başvurunun değerlendirilmesi, izin süresi ve değişiklikler 

Bakanlık; sunulan belgelerin uygunluğunu, verilerin Ulusal Coğrafi Veri Paylaşım Matrisindeki gizlilik ve yetki durumlarını, Yönetmelikte sayılan mahkûmiyet koşullarını ve gerekli görülürse ilgili kurumlardan alınacak görüşleri dikkate alarak başvuruyu değerlendirir. Değerlendirme sonucu başvuru tarihinden itibaren otuz gün içinde ilgilisine bildirilir.

Başvuru evrakları onaylanan gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri, izin bedelini on beş gün içinde Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün ilgili hesabına yatırmalıdır. Süresinde ödeme yapılmaması hâlinde başvuru geçersiz sayılır. Ödemenin ardından elektronik ortamda düzenlenen izin sözleşmesi başvuru sahibine bildirilir ve yetkili kişi tarafından elektronik altyapı üzerinden kabul edilir.

İzin belgesinin geçerlilik süresi, bir yıldan az ve beş yıldan fazla olmamak üzere izin sahibinin talebi ve Bakanlığın onayıyla belirlenir. İzin; faaliyet konusu coğrafi veriler, çalışma bölgesi veya izin süresi bakımından değişiklik olması hâlinde yeniden başvuru yapılmasını gerektirir.

5. İzin sahibinin raporlama ve veri paylaşım yükümlülükleri 

İzin sahipleri, izin sözleşmesi kapsamındaki çalışmalar hakkında faaliyet raporunu her on iki ayda bir Bakanlığın elektronik altyapısına sunmakla ve izin kapsamındaki coğrafi verilere ilişkin metaveriyi, Metaveri Tanımlama Dokümanındaki standartlara göre hazırlayarak aynı periyotla sisteme kaydetmekle yükümlüdür.

Afet ve acil durum yönetimi kapsamında Bakanlığın talebi üzerine, çalışma yapılan her türlü coğrafi veri ve bunlara ilişkin metaveri, ilgili teknik standartlara uygun ve bedelsiz olarak Bakanlığın elektronik altyapısına sunulmalıdır. Coğrafi veri servisleri üzerinden paylaşım yapılamıyorsa gerekçe Bakanlığa sunulur; paylaşımın standart ve formatını Bakanlık belirleyebilir.

İzin süresinin sona ermesi, coğrafi verilerin Bakanlığın elektronik altyapısı üzerinden paylaşılması yükümlülüğünü sona erdirmemekte; veri paylaşımının izin süresinin bitiminden sonra da devam ettirilmesi gerekmektedir. Paylaşımın sürekliliğinin sağlanamaması hâlinde Bakanlık, verilerin standartlara uygun şekilde hazırlanarak elektronik ortamda sayısal olarak teslim edilmesine karar verebilir.

6. Kişisel verilerin korunması ve bilgi güvenliği 

Başvurularda proje personeline ait kimlik, mesleki yeterlilik, SGK ve adli sicil bilgileri ile araç bilgileri gibi çeşitli verilerin Bakanlık sistemine girilmesi veya yüklenmesi öngörülmektedir. Başvuru sahiplerinin bu veri işleme ve aktarım faaliyetlerini 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”) kapsamında ayrıca değerlendirmesi; işlenen verileri başvuru için gerekli olanlarla sınırlaması, ilgili kişilere gerekli bilgilendirmeleri yapması, uygun hukuki sebebi belirlemesi, erişim yetkilerini sınırlandırması ve saklama-imha süreçlerini düzenlemesi önem taşımaktadır.

Ayrıca başvuru kapsamında, faaliyete konu coğrafi veriler ile bu verilerin işlendiği ve saklandığı bilgi sistemlerinin gizliliği, bütünlüğü, erişilebilirliği ve güvenliği için gerekli tedbirlerin alındığına ilişkin yazılı beyan sunulmalıdır. Bakanlık da kendisiyle paylaşılan coğrafi veriler ve metaveriler bakımından KVKK, 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu ve ilgili mevzuata uygun olarak kişisel verilerin korunması, gizlilik ve güvenliğin sağlanmasına yönelik tedbirleri almakla yükümlüdür.

7. İzin bedeli ve idari yaptırımlar 

Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri bakımından izin bedeli; coğrafi veri tema sayısı, çalışma alanı, izin süresi ve başvuru sahibinin yıllık net satış veya satış hasılatı esas alınarak 7221 sayılı Kanun ekindeki katsayılar üzerinden hesaplanır. Bankalar ve bazı finansal kuruluşlar ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri için yıllık net satış tutarının belirlenmesine yönelik özel esaslar düzenlenmiştir. İzin katsayısı bedeli ve ilgili parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; güncel izin bedelleri Bakanlığın döner sermaye birim fiyat listesinde yayımlanır.

Bakanlıkça izinsiz faaliyette bulunulduğunun tespit edilmesi hâlinde, faaliyet sahibine izin başvurusu yapması için tebliğ tarihinden itibaren on beş gün verilir. Bu süre içinde başvuru yapılmaması hâlinde Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri için tespitin yapıldığı yıla ait bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında; yabancı gerçek ve tüzel kişiler için bir yıllık izin bedelinin iki katı tutarında idari para cezası uygulanır.

İdari para cezasının uygulanması izin alma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Ayrıca idari para cezasının tahakkuk tarihinden itibaren altmış gün içinde izin başvurusunda bulunulmaması hâlinde, sonraki ilk izin başvurusunda izin bedeli iki kat olarak uygulanmaktadır.

8. Yürürlükten kaldırılan düzenlemeler ve mevcut belgelerin geçerliliği

Yönetmelik ile 2021 yılında yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ile Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır. Söz konusu düzenlemeler kapsamında Bakanlık tarafından daha önce verilen izin ve lisans belgeleri ise verildikleri sürelerin sonuna kadar geçerliliğini koruyacaktır.

9. Sonuç 

Yönetmelik, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi kapsamındaki coğrafi verilerin ticari amaçla toplanması, üretilmesi, paylaşılması ve satılmasına yönelik faaliyetleri izin esasına bağlamakta; başvuru öncesinden izin sonrasındaki raporlama, metaveri kaydı, veri paylaşımı, değişiklik bildirimi ve denetim süreçlerine kadar uzanan ayrıntılı yükümlülükler öngörmektedir.

Bu nedenle coğrafi veriyle çalışan kuruluşların, öncelikle veri setlerini ve faaliyetlerini Yönetmelik kapsamı bakımından sınıflandırmaları; faaliyet başlamadan önce izin gerekliliğini belirlemeleri, izin başvurusunda sunulacak personel ve sistem bilgileri bakımından kişisel veri ve bilgi güvenliği tedbirlerini gözden geçirmeleri ve izin sonrasındaki periyodik yükümlülükleri izlenebilir bir süreçle yönetmeleri önem taşımaktadır.

Kişisel verilerin korunması mevzuatı kapsamındaki detaylı hukuki değerlendirme veya ilave hukuki değerlendirme talebiniz olması hâlinde tarafımızla iletişime geçebilirsiniz.

İletişim:

Av. Tuğçe Gültekin

Şirket Ortağı
tugce.gultekin@tr.ey.com
(212) 315 30 00